30 november, 1 december 2026

DE SPREKERS ZIJN BEKEND!

WAT ZEGGEN OUD-DEELNEMERS?

Momenteel zijn we druk bezig met het programma van het congres Toetsen & Examineren in het MBO. Tijdens dit congres dagen we jou uit om ander te kijken naar passend examineren, formatief handelen en de betekenis van beoordelen zelf.

Dag 1 – Fundamenten van kwaliteit

Toetsen en examineren met vertrouwen, betrouwbaarheid en borging

Op deze congresdag staan de fundamenten centraal: van betrouwbaar beoordelen en lerend kwalificeren tot examenorganisatie, kwaliteitsborging en de rol van examencommissies.

Hoe waarborgen we de integriteit van toetsen en examens in een tijd van AI en nieuwe vormen van fraude? Samen onderzoeken we hoe kwaliteit ontstaat in de praktijk én welke keuzes nodig zijn om het vertrouwen in toetsen en examineren te behouden.

BEKIJK HET PROGRAMMA VAN DAG 1

Dag 2 – Vernieuwen in een veranderende wereld

De toekomst van toetsen en beoordelen vormgeven

Hoe beoordelen we in een tijd van AI, maatwerk en snel veranderende verwachtingen van studenten en leerlingen? Op deze congresdag kijken we vooruit. Samen met professionals uit mbo, ho én vo verkennen we nieuwe perspectieven op toetsen en beoordelen.

Van AI en faalintelligentie tot talentontwikkeling en de menselijke maat: deze dag biedt inspiratie, praktijkvoorbeelden en frisse inzichten voor iedereen die verder wil kijken dan de bestaande kaders.

BEKIJK HET PROGRAMMA VAN DAG 2

Sprekers Toetsen & Examineren in het MBO 2026

img-Annemieke Bosshardt
Annemieke Bosshardt

Programmamanager Toetsing & AI en Onderwijsadviseur Saxion Hogescholen

img-Morraya Benhammou
Morraya Benhammou

Docent aan De Haagse Hogeschool, trainer en visionair op het gebied van AI en technologie

Morraya Benhammou beweegt zich op het kruispunt van AI, onderwijs en taal. Als educational innovator, docent en schrijver helpt ze anderen om technologie niet te vrezen, maar te begrijpen en betekenisvol in te zetten binnen hun professionele praktijk. Haar werk richt zich op het vergroten van digitale en didactische geletterdheid, met oog voor de menselijke en ethische kant van technologische verandering. Vanuit A.I.D.E. (het AI Didactisch Expertise Centrum) ontwikkelde ze het Demystify–Do–Debate-framework, waarmee ze professionals in het onderwijs begeleidt in het ontrafelen, toepassen én kritisch bevragen van AI binnen hun onderwijspraktijk. Ze doet verder onderzoek naar de 'unintended consequences' van AI, in het bijzonder aan de gebruikerskant, hoe mensen technologie gebruiken en erdoor gevormd worden.

img-Paul Iske
Paul Iske

Chief Failure Officer bij het Instituut voor Briljante Mislukkingen, hoogleraar Open Innovatie & Business Venturing aan Maastricht University en Stellenbosch University

Paul is hoogleraar en oprichter van het Instituut voor Briljante Mislukkingen. Hij inspireert professionals anders om te gaan met complexiteit, verandering en wat niet direct lukt. Met praktische inzichten en relativerende humor geeft hij richting in een wereld zonder garanties.

img-Felienne Hermans
Felienne Hermans

Hoogleraar didactiek van de informatica, informaticaleraar, schrijfster en columnist OSB Amsterdam, Volkskrant & Onderwijsblas

img-Kirsten Cuppen
Kirsten Cuppen

Directeur LOB, Burgerschap & Talentenpaspoort

img-Bas van Eerd
Bas van Eerd

Eigenaar TaalTrainer & Lerarenopleiding Nederlands/NT2, Hogeschool van Amsterdam

img-Rick van Lent
Rick van Lent

Toetsdeskundige & Trainer & adviseur VO, MBO en HO CITO

img-Nina van Veldhuizen
Nina van Veldhuizen

Senior onderwijskundig adviseur, CINOP

img-Evelien Hulscher
Evelien Hulscher

Senior onderwijskundig adviseur, CINOP

img-Caspar Bottermanne
Caspar Bottermanne

Advocaat onderwijsrecht en bestuursrecht, Boels Zanders

img-Giel Kessels
Giel Kessels

Docent en onderzoeker Summa

img-Erdinç Saçan
Erdinç Saçan

Fontys ICT

img-Tineke van der Horst
Tineke van der Horst

Expert toetsing, examinering en examencommissies, TOPTIEN, TRAINING & ADVIES

img-Basten Berg
Basten Berg

Programmaleider onderwijs & docentprofessionalisering, Oprichter Vereniging Hogescholen, Een Meester in Leren

img-Pieter Huisman
Pieter Huisman

Hoogleraar Onderwijsrecht / Adviseur Hobéon

img-Minne Bakker
Minne Bakker

Senior Adviseur ECIO

img-Willemijn Rommens
Willemijn Rommens

Manager Keuzedelen en Senior Docent Deltion College

img-Jaser Husseini
Jaser Husseini

Docent geschiedenis en Burgerschap - Leraar van het jaar 2026 ROC Nijmegen

img-Jeanne Hup
Jeanne Hup

Eigenaar, trainer Bureau Lente, Professionals in toetsing en examinering

DATA EN LOCATIE

Data: 30 november & 1 december 2026

Locatie:
Jaarbeurs Utrecht - Meetup
Jaarbeursplein 6
3521 AL, Utrecht

Partners Toetsen & Examineren in het MBO

Tijdens Toetsen & Examineren in het MBO op 30 november & 1 december 2026 zoeken we de verbinding tussen onderwijs en examinering, doen en denken, kennis en vakmanschap, borgen en zorgen, wettelijke regels en professionele ruimte, authenticiteit en betrouwbaarheid. Dat doen we samen!

Werk jij ook mee aan een ontwikkelingsgericht, verantwoord en innovatief toets- en examenlandschap?

Bekijk het programma van dag 2 | 1 december 2026

Programma 30 november

Programma van dag 1

09:00 – 09:30

ONTVANGST EN REGISTRATIE

09:30 – 09:40

OPENING PLENAIR

Annemieke Bosshardt

Programmamanager Toetsing & AI en Onderwijsadviseur Saxion Hogescholen


09:45 – 10:45

KEYNOTE

WAAROM TIJDREIZEN GEEN SCIENCEFICTION IS.

In deze keynote kijken we anders naar leren en toetsen en worden we intellectuele tijd- en wereldreizigers. We verbinden inzichten uit het verleden met wat er nu speelt en wat er nodig is voor de toekomst. Wat als toetsen geen eindpunt is, maar een ingang?

Morray Benhammou

Docent aan De Haagse Hogeschool, trainer en visionair op het gebied van AI en technologie


10:45 – 11:10

KOFFIEPAUZE

11:15 – 12:30

WORKSHOPS: RONDE 1

Maak één keuze tussen verschillende workshops:

1. Objectief beoordelen bestaat niet; betrouwbaar beoordelen wel

Tijdens deze workshop leer jij de verschillen tussen beoordelaars en wat je kunt doen ombetrouwbaarheid van beoordelingen te vergroten.

Rick van Lent, Toetsdeskundige & Trainer & adviseur VO, MBO en HO, CITO


2. Burgerschap examineren in het mbo

Burgerschap in het mbo verandert fundamenteel: van een inspanningsverplichting naar een resultaatverplichting. Nieuwe kwalificatie-eisen, een verplicht instellingsexamen dat meetelt voor de zak-slaagbeslissing en toezicht van de inspectie maken burgerschap tot een volwaardig examenonderdeel. Dat roept voor elke instelling dezelfde vragen op: hoe examineer je vaardigheden, houding en ervaringen valide én betrouwbaar? Hoe voorkom je dat het portfolio een afvinklijst wordt? En wat moet de examencommissie geregeld hebben voordat het eerste cohort start?
In deze interactieve sessie krijg je:

  • Inzicht in de nieuwe kwalificatie-eisen en wat er precies verandert, inclusief de nieuwe opleidingseisen voor burgerschapsdocenten;
  • Concrete handvatten voor het vormgeven van het instellingsexamen en het beoordelen met rubrics;
  • Een helder beeld van de rol van de examencommissie, van vaststellen tot verantwoorden;
  • Een stappenplan waarmee je morgen kunt beginnen.Je gaat zelf aan de slag met de contouren van het burgerschapsexamen voor je eigen instelling. Want de vorm van het examen is vrij, de kwaliteit van het oordeel niet.

Dhr. Basten Berg, Programmaleider onderwijs & docentprofessionalisering, Oprichter Vereniging Hogescholen, Een Meester in Leren


3. De examencommissie als bestuursorgaan: juridische borging van besluiten in tijden van AI

Een examencommissie in het MBO is juridisch een bestuursorgaan volgens de Algemene wet bestuursrecht (Awb). Deze wet heeft steeds meer invloed op de besluitvorming en verantwoordelijkheden van examencommissies in het MBO. Tijdens deze interactieve sessie krijg je inzicht in hoe de Awb de examencommissie en jouw rol raakt, van bewijslast bij fraude tot behoorlijke besluitvorming in tijden van ingrijpende ontwikkelingen voor toetsing en examinering, zoals AI. Door kennis, inzicht en oefening ga je naar huis met praktische handvatten voor complexe casussen en een beter begrip van de juridische kaders waarin je opereert.

Pieter Huisman, Hoogleraar Onderwijsrecht / Adviseur Hobéon


4. Lerend kwalificeren: het wat, waarom en hoe je dit concreet doet

Steeds meer scholen zoeken naar een manier van afsluiting die recht doet aan de ontwikkeling van leerlingen/studenten over een langere tijd én betrouwbaar kwalificeren mogelijk maakt. Lerend kwalificeren biedt een krachtig alternatief, waarbij onderwijs en afsluiting met elkaar verweven zijn. Of je je nu oriënteert hierop of hier als school al een tijd mee bezig bent: in deze interactieve workshop duiken we in het wat, waarom en hoe van lerend kwalificeren en maken we de concrete vertaalslag naar de dagelijkse praktijk. Wat vraagt dit van curriculumontwerp, besluitvorming en betrokkenen zoals het team en de examencommissie? Welke ontwerpkeuzes, succesfactoren en dilemma's spelen hierbij? Aan de hand van praktijkervaringen- en voorbeelden, onderwijskundige inzichten en het gedachtegoed achter onze Lerend Kwalificeren Tool ontdek je wat dit voor jouw context betekent. Je vertrekt met nieuwe inzichten en concrete aanknopingspunten om (verder) hiermee aan de slag te gaan.

Evelien Hulscher, Senior onderwijskundig adviseur CINOP
Nina van Veldhuizen, Senior onderwijskundig adviseur CINOP

12:30 – 13:15

LUNCHPAUZE

13:15 – 14:15

KEYNOTE

FRAUDE IN HET MBO

Tijdens het SBO-congres Toetsen & Examineren in het MBO verzorgt Caspar een keynote over fraude. Aan de hand van actuele wet- en regelgeving, recente rechtspraak en praktijkvoorbeelden laat hij zien welke juridische mogelijkheden en grenzen er zijn bij het voorkomen, onderzoeken en sanctioneren van fraude.

Caspar Bottemanne

Advocaat Onderwijsrecht & Bestuursrecht Boels Zanders


14:15 – 15:30

WORKSHOPS: RONDE 2

Maak één keuze tussen verschillende workshops:

1. Herdenk je darlings

Sommige ideeën worden zo vertrouwd dat we ze niet meer bevragen. Bloom’s Taxonomy is zo’n darling. Een model dat ons helpt denken over leren en toetsen maar dat we vaak gebruiken alsof het een vaste ladder is. Laat dat net de valkuil zijn. Want leren is zelden lineair. Denken beweegt, springt, verbindt. Zeker in een wereld waarin AI-kennis voortdurend herschikt, wordt het steeds lastiger om vast te houden aan één volgorde, één pad, één manier van meten.

In deze workshop nemen we onze darlings onder de loep. Niet om ze af te breken, maar om ze los te maken. We onderzoeken waar Bloom ons helpt, waar het ons beperkt, en hoe we het kunnen herdenken als een netwerk van mogelijkheden in plaats van een vaste structuur. 

Morraya Benhammou, Educational Innovator Onderwijs AI


2. Formatief handelen - Feedback die wérkt: maak studenten feedbackgeletterd

Als docent/coach geef je voortdurend feedback, maar je studenten doen er weinig mee. Het probleem zit waarschijnlijk niet in de feedback zelf, maar in wat studenten ermee kúnnen. Feedback is geen product, maar een proces — waarin de student geen passieve ontvanger is, maar actief feedback opzoekt, verwerkt en benut om de volgende stap te zetten. Die vaardigheid moet geleerd worden: dát is feedbackgeletterdheid. Zonder haar is feedback eenrichtingsverkeer; mét haar wordt het een dialoog die studenten zelfregulerend maakt.  In deze workshop duik je in de verschillende feedbackvormen, scherp je je eigen feedbackpraktijk aan en ga je met direct toepasbare werkvormen naar huis.

Jeanne Hup, Eigenaar Bureau Lente, Ondersteuning in toetsing en examinering
Jasper van der Hoeven,Master Toetsdeskundige, Adviseur, auditor, ontwikkelaar & trainer toetsing en examinering Bureau Lente


3. Inclusief toetsen

Minne Bakker, Senior Adviseur, ECIO


4. De keuze is reuze. Deltionbrede keuzedelen – opleiding/college/sector overstijgend aanbieden van keuzedelen

Een fietsenmaker die leert hoe je een webwinkel runt of een meubelmaker die productfoto’s leert maken. Niet de meest voor de hand liggende combinaties van beroepen en vaardigheden. Toch zijn het vaardigheden die voor de student in kwestie wel degelijk interessant zijn. Het Deltion College biedt zijn studenten daarom de mogelijkheid keuzedelen te volgen die in de eigen opleiding niet aan bod komen. Alle studenten kunnen – naast keuzedelen die hun eigen opleiding aanbiedt – kiezen voor opleiding overstijgende keuzedelen. Hierin kunnen we snel schakelen met wat er speelt en nodig is. Een voorbeeld van wat er mogelijk is buiten de gebaande paden. 

We bieden studenten ruimte. Doordat zij kunnen kiezen wat ze interessant vinden, soms juist iets anders dan ze in hun opleiding leren, kunnen ze zich breed ontwikkelen en zijn ze meer intrinsiek gemotiveerd. Daarnaast hebben alle studenten de ruimte om te kiezen voor Werkgeluk; succesvol samenwerken en voor Persoonlijk profileren. Studenten zijn niet meer alleen afhankelijk voor het aanbod binnen hun eigen opleiding. 

Een presentatie en ruimte voor dialoog: Waarom doen we dit? Hoe hebben we het aangepakt? Waar zijn we tegen aangelopen? En voor welke vraagstukken staan we nu? 

Willemijn Rommens, Manager Deltionbrede keuzedelen, Deltion College

 

15:30 – 15:35

PLENAIRE AFSLUITING

Annemieke Bosshardt

Programmamanager Toetsing & AI en Onderwijsadviseur Saxion Hogescholen


Bekijk het programma van dag 1 | 30 november 2026

Programma 1 december

Programma van dag 2

09:00 – 09:30

ONTVANGST EN REGISTRATIE

09:30 – 09:40

OPENING PLENAIR

Annemieke Bosshardt

Programmamanager Toetsing & AI en Onderwijsadviseur Saxion Hogescholen


09:45 – 10:45

KEYNOTE

ACCEPTEREN EN LEREN VAN BRILJANTE MISLUKKINGEN

Bij toetsen en examineren draait het normaalgesproken om de 'goede' antwoorden. Maar in de praktijk is het soms niet direct duidelijk wat 'goed' en wat 'fout' is. Door te experimenteren en proberen kom je erachter wat het beste werkt. Dit sluit aan bij nieuwe inzichten in het onderwijs en de rol van toetsen en examineren daarbinnen, zoals lerend kwalificeren. In de keynote over Briljante Mislukkingen wordt toegelicht waarom het accepteren en leren van (mogelijke) mislukkingen belangrijk is in de vorming van professionals en dat toetsen en examineren daarop moeten inspelen. Ook zal een korte inleiding worden gegeven in een methode die het leren van zaken die anders zijn gegaan of anders zouden kunnen gaan dan gedacht en/of gehoopt. Het vermogen om op deze wijze te leren, noemen we 'faalintelligentie' en dat is hard nodig in de veranderende, complexe wereld, waarin navigeren steeds vaker de plaats inneemt van controleren.

Paul Iske

Chief Failure Officer bij het Instituut voor Briljante Mislukkingen, hoogleraar Open Innovatie & Business Venturing aan Maastricht University en Stellenbosch University


10:45 – 11:10

KOFFIEPAUZE

11:15 – 12:30

WORKSHOPS: RONDE 1

Maak één keuze tussen verschillende workshops:

1. Het Talentenpaspoort bij beoordeling

Wat als je studenten niet alleen beoordeelt op wat ze weten, maar laat zien wie ze zijn en wat ze kunnen? Tijdens deze interactieve sessie ontdek je hoe het Talentenpaspoort groei zichtbaar maakt, eigenaarschap vergroot en studenten helpt zich krachtig te presenteren richting stage en werkveld. Praktisch, inspirerend en direct toepasbaar.

Kirsten Cuppen, Directeur LOB, Burgerschap & Talentenpaspoort Motile


2. Het belang van taal voor toetsing en examinering

Welke rol speelt taal in het begrijpen van toetsen en opdrachten? Hebben leerlingen/studenten voldoende woordkennis om de toets, opdracht of het examen goed te maken? Welke didactische interventies kun je plegen voorafgaand aan het toetsmoment, zodat je de kans vermindert dat een lage taalvaardigheid de score op de toets vermindert? Op deze vragen vinden we antwoorden in deze workshop. Je gaat naar huis met concrete ideeën voor je toetspraktijk. 

Bas van Eerd, Eigenaar TaalTrainer, Lerarenopleiding Nederlands/NT2, Hogeschool van Amsterdam


3. Studenten motiveren met flexibele toetsing

Tijdens deze workshop word je uitgedaagd om op basis van wetenschappelijke inzichten aan de slag te gaan om toetsen te flexibiliseren met als doel de studentmotivatie voor toetsen te ondersteunen.We gaan ontdekken welke relevante keuzes aan studenten geboden kunnen worden. Je ontvangt ontwerptips om toetsen te flexibiliseren en we delen een instrument om de studentmotivatie voor toetsen te meten. Zin om geïnspireerd te worden hoe toetsen de studentmotivatie kunnen ondersteunen?Zin om toetsen te maken die de studentmotivatie ondersteunen?Dan ben je van harte welkom in deze workshop.Tip, ter voorbereiding kun je in je eigen onderwijspraktijk al eens zoeken naar docentgestuurde toets of examen waarbij de studenten geen of weinig keuze geboden krijgen. Dan gaan we in de workshop opzoek naar mogelijkheden om deze toets of examen te flexibiliseren.

Giel Kessels, Docent en onderzoeker, Summa


4. Inspiratiesessie Leraar van het Jaar MBO 2026

Achter de rubric: Blijven kijken naar de student
In de wereld van toetsen en examineren staan kaders, normeringen en objectiviteit voorop. Dat is logisch en nodig, maar hoe zorg je dat je de mens achter het examen niet uit het oog verliest? In deze inspiratiesessie vertelt Jaser Husseini, mbo Leraar van het Jaar 2026, hoe hij de balans zoekt tussen de regels van het systeem en de leefwereld van de individuele student.

Jaser neemt je mee in zijn eigen verhaal. Hij vertelt over zijn vlucht naar Nederland, hoe hij als nieuwkomer zijn weg moest vinden in het voortgezet onderwijs en welke bepalende rol docenten toen voor hem speelden. Die eigen ervaringen vormen nog steeds de basis voor hoe hij nu voor de klas staat bij ROC Nijmegen en hoe hij naar zijn studenten kijkt.

Toetsing dwingt ons vaak om strak te beoordelen. Toch vertelt een ingevuld formulier of een examencijfer maar de helft van het verhaal. Jaser laat zien waarom het juist op die beslissende momenten zo belangrijk is om de individuele route van een student te blijven zien. Een persoonlijk en nuchter verhaal over het behouden van de menselijke maat, zélfs als de kaders strak zijn.

Jaser Husseini, Docent geschiedenis en Burgerschap Leraar van het jaar 2026, ROC Nijmegen

12:30 – 13:15

LUNCHPAUZE

13:15 – 14:15

PANELDISCUSSIE

AI GEBRUIK IN HET ONDERWIJS

Erdinç Saçan

Fontys ICT


Felienne Hermans

Hoogleraar didactiek van de informatica, informaticaleraar, schrijfster en columnist OSB Amsterdam | Volkskrant & Onderwijsblas


Joost Godschalk

Trainer/adviseur Toetsing, CITO


14:15 – 15:30

WORKSHOPS: RONDE 2

Maak één keuze tussen verschillende workshops:

1. Faalintelligentie

In de workshop Faalintelligentie laten we zien hoe mensen kunnen leren van zaken die anders (kunnen) lopen dan gehoopt of gedacht, de geleerde lessen zelf in praktijk brengen en delen met anderen. Voor dat laatste is ‘faalintelligentie’ nodig, die ons in staat stelt voor, tijdens en na onze handelingen te reflecteren op zaken die anders kunnen lopen dan gehoopt of gedacht. 

Prof. dr. Paul Iske, Chief Failure Officer bij het Instituut voor Briljante Mislukkingen, hoogleraar Open Innovatie & Business Venturing aan Maastricht University en Stellenbosch University


2. Waarom toetsen we eigenlijk nog?

In deze sessie duiken we dieper dan de gebruikelijke discussies over Gen AI en fraude. Vanuit wetenschap, filosofie, cognitieve psychologie en een vleugje humor onderzoeken we wat toetsen eigenlijk nog meet in een tijd waarin kennis overal beschikbaar is. Wat gebeurt er met leren als denken wordt uitbesteed? Waarom voelt controle veiliger dan vertrouwen? En zijn we soms bezig het schoolsysteem van gisteren te verdedigen met technologie van morgen? Een prikkelende sessie voor iedereen die verder wil kijken dan “AI mag wel/niet”.

Dhr. Erdinç Saçan, Fontys ICT


3. Zijn we deskundig genoeg om te examineren? Samen zorgen voor en borgen van deskundigheid bij examinering

Na afloop van de workshop kunnen deelnemers:

  • benoemen welke deskundigheid bij examinering nodig is;
  • onderscheid maken tussen zorgen voor en borgen van deskundigheid;
  • benoemen welke rol de opleiding, teamleider en examencommissie hebben;
  • enkele concrete ideeën formuleren om deskundigheid beter zichtbaar en aantoonbaar te maken.Deskundige betrokkenen zijn een belangrijke voorwaarde voor kwalitatief goede examinering. Maar wat betekent 'deskundig' eigenlijk voor examinatoren, praktijkbeoordelaars, teamleiders en examencommissieleden? En hoe hangt deskundigheid samen met de kwaliteitscriteria voor goede examinering?

In deze interactieve sessie verkennen we de verbinding tussen BA1 (Borgen diplomering) en BA2 (Afsluiting) uit het onderzoekskader van de Inspectie van het Onderwijs. Wat zeggen deze standaarden over de deskundigheid die nodig is? 

Aan de hand van praktijkcasussen, stellingen en groepsopdrachten gaan deelnemers met elkaar in gesprek over vragen als: Welke deskundigheid is nodig om valide en betrouwbare beoordelingen te realiseren? Wie is verantwoordelijk voor het organiseren van deze deskundigheid? En hoe borg je als examencommissie dat deze deskundigheid daadwerkelijk aanwezig is?

De workshop biedt zowel examencommissieleden als docenten, examinatoren en teamleiders herkenbare voorbeelden, ruimte voor discussie en concrete handvatten voor de eigen praktijk. Centraal staat steeds de vraag: Welke deskundigheid is nodig om de kwaliteit van examinering te waarborgen en hoe maken we dat zichtbaar en aantoonbaar?

Tineke van der Horst, Expert toetsing, examinering en examencommissies, TOPTIEN, TRAINING & ADVIES


15:30 – 15:35

PLENAIRE AFSLUITING

Annemieke Bosshardt

Programmamanager Toetsing & AI en Onderwijsadviseur Saxion Hogescholen


Download de brochure

Onze privacy-policy

Wil je deelnemen?

Schrijf je dan nu eenvoudig in via onderstaande knop. Na je inschrijving ontvang je van ons een bevestiging per e-mail met alle belangrijke informatie.

 

Leg je deelname vast!