Wat doet een griffier?

Een griffier ondersteunt de besluitvorming en zorgt dat procedures zorgvuldig verlopen. De precieze invulling van het werk hangt af van de organisatie: een griffier bij de Rechtspraak ondersteunt rechters, terwijl een gemeentelijke griffier de gemeenteraad en raadsleden ondersteunt.

De benodigde kennis, opleiding en ervaring verschillen per functie en organisatie. Bij de Rechtspraak is de griffier vaak een gerechtsjurist; bij gemeenten ligt de nadruk op ondersteuning van raad, procedures en bestuurlijke processen. Hieronder lees je wat de belangrijkste taken zijn.

De rol van een griffier bij de Rechtspraak

Bij een rechtbank, gerechtshof of andere rechterlijke instantie is de griffier een juridisch inhoudelijk ondersteuner van de rechter of rechters. De griffier beslist niet zelf over de zaak, maar helpt wel om de behandeling en uitspraak zorgvuldig voor te bereiden en vast te leggen.

Voorbereiding van de zaak

Voor een zitting bestudeert de griffier het dossier en de processtukken. De griffier brengt de relevante feiten, standpunten en juridische vragen in kaart en kan aandachtspunten signaleren die nader onderzoek of bespreking vragen. Daarmee helpt de griffier de rechter om goed voorbereid aan de behandeling te beginnen.

Taken tijdens de zitting

Tijdens de zitting is de griffier aanwezig om vast te leggen wat er gebeurt en wat partijen naar voren brengen. Afhankelijk van de procedure maakt de griffier aantekeningen of een proces-verbaal. Zo ontstaat een betrouwbare registratie van het verloop van de zitting.

Ondersteuning bij de uitspraak

Na de zitting ondersteunt de griffier bij de verdere afhandeling van de zaak. Bij zaken die door meerdere rechters worden behandeld, kan de griffier aanwezig zijn bij de raadkamerbespreking. Ook ondersteunt de griffier bij het opstellen en uitwerken van een vonnis of arrest.

Wat doet een griffier bij een gemeente?

Een gemeentelijke griffier staat de gemeenteraad en de door de raad ingestelde commissies bij. De mate waarin de griffier ook individuele raadsleden ondersteunt, volgt uit de lokale instructie en werkwijze. De griffier werkt voor de raad en helpt deze zijn kaderstellende, controlerende en volksvertegenwoordigende taken goed uit te voeren. Daarbij is een onafhankelijke positie belangrijk: de griffier ondersteunt de raad, niet het college van burgemeester en wethouders.

De griffier geeft vaak leiding aan de griffie, het team dat de gemeenteraad organisatorisch, procedureel en inhoudelijk ondersteunt.

Belangrijkste taken van de gemeentelijke griffier

Afhankelijk van de lokale instructie en inrichting van de griffie kunnen de taken onder meer bestaan uit:

• Vergaderingen van de raad en commissies voorbereiden, plannen en begeleiden.
• Helpen zorgen voor tijdige informatievoorziening aan de raad.
• Adviseren over procedures, besluitvorming en de inzet van instrumenten zoals moties en amendementen, mede op basis van juridische kennis binnen de gemeente.
• Ondersteunen bij het opstellen, behandelen en vastleggen van raadsbesluiten.
• Doorgaans een secretariële rol vervullen bij raadsvergaderingen en stukken die van de raad uitgaan mede ondertekenen, tenzij de raad de burgemeester toestaat de ondertekening aan de griffier of een griffiemedewerker op te dragen.
• De verbinding organiseren tussen raad, college, ambtelijke organisatie, inwoners en andere betrokkenen. Daarbij is politiek-bestuurlijke sensitiviteit belangrijk.

De gemeentelijke griffier bewaakt dus niet alleen de praktische organisatie van vergaderingen, maar ook de kwaliteit en zorgvuldigheid van het democratische besluitvormingsproces en governance en integriteit binnen de overheid.

Verschil tussen een griffier en een griffie

De griffier is de functionaris. Bij de Rechtspraak is de griffie de administratieve dienst van een gerecht; de griffier werkt daar niet bij de griffie. Bij een gemeente is de griffie de ondersteunende organisatie voor de raad, met de griffier als hoofd.

Kennis van de gemeentelijke organisatie vergroten

Wil je beter begrijpen hoe de rol van griffier zich verhoudt tot die van de gemeenteraad, het college, de burgemeester en de gemeentesecretaris? In de cursus Inzicht in de gemeente van SBO komt de rolverdeling binnen de gemeentelijke organisatie aan bod. Deze cursus is ook als maatwerk incompany-traject beschikbaar.

Veelgestelde vragen

Is een griffier een jurist?

Een griffier bij de Rechtspraak heeft doorgaans een juridisch inhoudelijke functie en ondersteunt rechters bij de behandeling van zaken. Bij gemeenten ligt de nadruk op ondersteuning van de raad, bestuurlijke processen en procedures. Welke opleiding en achtergrond nodig zijn, verschilt daarom per functie en organisatie.

Neemt een griffier beslissingen in een rechtszaak?

Nee. De rechter of rechters wijzen het vonnis of arrest. De griffier ondersteunt bij de voorbereiding, de zitting en de uitwerking van de uitspraak.

Voor wie werkt een gemeentelijke griffier?

Een gemeentelijke griffier werkt voor de gemeenteraad. De griffier ondersteunt de raad, raadsleden en raadscommissies en heeft daarmee een andere positie dan de ambtelijke organisatie die het college van burgemeester en wethouders ondersteunt.