Zorgfraude melden bij de gemeente

Vermoed je fraude met zorg of ondersteuning die via de gemeente loopt, bijvoorbeeld binnen de Wmo, Jeugdwet of een pgb vanuit de Wmo of Jeugdwet? Dan meld je een vermoeden bij de gemeente of het regionale gemeentelijke meldpunt. Gaat het om een pgb uit de Wlz, dan is het zorgkantoor het aangewezen loket; bij een pgb uit de Zorgverzekeringswet geldt de route van de zorgverzekeraar. Denk aan minder zorg dan afgesproken, misbruik van zorggeld, valse documenten of een aanbieder die om je DigiD of bankpas vraagt. Of anoniem melden kan, verschilt per gemeente of regio. Hieronder lees je wat handig is om door te geven en wat er na je melding gebeurt.

Wanneer is de gemeente het juiste loket?

De gemeentelijke route past vooral bij vermoedens van fraude rond ondersteuning of zorg vanuit de Wmo, Jeugdwet of een pgb vanuit de Wmo of Jeugdwet. Gaat het om een pgb uit de Wlz, dan is het zorgkantoor het aangewezen loket; bij een pgb uit de Zorgverzekeringswet geldt de route van de zorgverzekeraar. Ben je ontevreden over de zorg, bespreek dit dan eerst met de aanbieder of klachtenfunctionaris. Bij een vermoeden van fraude, een onveilige situatie of structureel niet geleverde zorg kun je daarnaast een signaal bij de gemeente afgeven. Gemeenten gebruiken daarvoor verschillende namen, zoals sociaal domein, Wmo-loket of meldpunt zorgfraude.

Welke signalen kunnen wijzen op zorgfraude?

Zorgfraude gaat om opzettelijk bedrog of misbruik om geld of ander voordeel te krijgen waarop iemand geen recht heeft. Een fout, onduidelijke administratie of slechte zorg is niet zonder meer fraude, maar kan wel reden zijn voor het signaleren van zorgfraude. Let bijvoorbeeld op:

• Minder zorg leveren dan is afgesproken of betaald.
• Begeleiding of hulp op papier zetten, maar niet geven.
• Een pgb voor andere doelen gebruiken.
• Valse documenten, urenstaten of declaraties inzetten.
• Om je DigiD of bankpas vragen, of personeel inzetten dat de afgesproken hulp niet kan bieden.

Je hoeft fraude niet te bewijzen: ook één concreet vermoeden of opvallend signaal kun je melden. Beschrijf zo feitelijk mogelijk wat je zelf hebt gezien of ontvangen.

Zo meld je een vermoeden van zorgfraude

De manier van melden verschilt per gemeente of regio. Kijk op de website van je gemeente; veel meldpunten bieden een digitaal formulier en soms ook telefoon of post. Je kunt melden voor jezelf of een vermoeden over iemand anders melden. Deel alleen gegevens die nodig zijn voor je signaal en houd rekening met een eventuele geheimhoudingsplicht of je rol als professional. Beschrijf de situatie zo concreet mogelijk. Is er sprake van spoed, maar geen direct gevaar, risico voor een kwetsbare cliënt of financieel misbruik? Benoem dat dan meteen, zodat de gemeente de ernst goed kan inschatten.

Bij direct gevaar

Is iemand in direct gevaar of is sprake van een heterdaadsituatie? Bel 112. Bij zorgen over (kinder)mishandeling of huiselijk geweld kun je Veilig Thuis om advies vragen; bij direct gevaar bel je 112.

Welke informatie helpt de gemeente verder?

Hoe concreter je melding, hoe beter de gemeente ermee verder kan:

• Welke aanbieder, organisatie of persoon het betreft.
• Wat precies is afgesproken en wat werkelijk is geleverd.
• Relevante data, locaties, rekeningen, berichten of andere stukken.
• Waarom je fraude vermoedt, wie nadeel heeft en hoe de gemeente je kan bereiken als je niet anoniem meldt.

Kun je ook anoniem melden?

Of anoniem melden kan, verschilt per gemeente of regio. Geef duidelijk aan dat je anoniem wilt blijven en stuur dan geen persoonlijke gegevens mee. Houd er rekening mee dat anoniem melden de mogelijkheid beperkt om aanvullende vragen te stellen; informatie over de uitkomst wordt vaak niet gedeeld vanwege privacy. Daarom moet je melding extra concreet zijn.

Wat gebeurt er nadat je een melding hebt gedaan?

Na je melding beoordeelt de gemeente of het regionale meldpunt de melding volgens de eigen werkwijze, onder meer op ernst, urgentie en mogelijke gevolgen voor jou of de zorgontvanger. Daarna kan een toezichthouder onderzoek doen, bijvoorbeeld door gegevens te bekijken, betrokkenen te spreken of een locatie te bezoeken. Als je niet anoniem meldt, kan er om extra informatie worden gevraagd. Is het vermoeden gegrond, dan kan de gemeente maatregelen nemen. Door privacy of lopend onderzoek krijg je niet altijd alle uitkomsten te horen.

Waarom je melding belangrijk is

Met een melding help je voorkomen dat zorg en ondersteuning niet terechtkomen bij de mensen die die nodig hebben. Publiek geld mag niet worden gedeclareerd voor zorg die niet is geleverd of waarop geen recht bestaat. Onvoldoende kwaliteit is niet automatisch fraude, maar kan wel aanleiding zijn voor een klacht, toezicht of een gemeentelijk zorgsignaal. Gemeenten zien niet alles zelf en zijn afhankelijk van signalen van cliënten, familie, omwonenden en professionals. Signalen kunnen gemeenten helpen mogelijke fraude of misstanden te beoordelen en zo nodig te onderzoeken.